1089 . هرانية 1 - ؟ الحاوى : اين به فارسى هره 2 است و به هرنوه 3 نيز شهرت دارد . ماسرجويه : در ريشه اين [ گياه ] نوعى شيرينى ، نيز نوعى تندى و گسى وجود دارد . ( 1 ) . در ديگر منابع نوشته نشده و در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . هرّه ، طبق II ) Vullers ، 1450 ) هرّه گياهى است با كپسول‌هايى مانند كپسول خشخاش كه بين گندم و جو مىرويد . استفاده از تخم‌هايش موجب بىهوشى و ديوانگى مىشود . ( 3 ) . الهرنوة ، در شمارهء 1086 گياهى كاملا ديگر به اين نام توصيف شده است . 1090 . هرطمان 1 - جو دوسر الحاوى : جالينوس [ گفته است كه ] اين يكى از انواع دانه است . نيرويش همانند نيروى جو است و آن چيزى ميان گندم و جو است . [ جالينوس ] باز هم مىگويد كه اين علفى معروف است . ابو الخير : هرطمان دانه‌اى گرد است كه ميان باقلى يافت مىشود ، آن را به خرما مىخورانند و [ مردم ] فقط هنگام خشكسالى و گرسنگى آن را مىخورند ، زيرا نان آن بوى ناپسند دارد . او [ باز هم ] مىگويد كه نان را از دانه‌اى معروف به « طيقى » 2 و هم‌چنين [ از دانه‌اى ] معروف به « لورا » 3 تهيه مىكنند . حنين از . . . 4 [ به نام ] « اليقوس » 5 ياد مىكند و اين « كنيث » 6 است . دانهء معروف به « طيقى » پوستى همانند [ پوست ] دانه معروف به « لورا » دارد . در شام دانه‌اى وجود دارد معروف به اين [ نام ] . . . 7 آن را تا جوانه زدن در آب خيس مىكنند و سپس در مرّى مىريزند 8 . بيقيه دانه‌اى شبيه عدس است ، آن را هنگام خشكسالى و گرسنگى ، به ويژه در بهار به صورت تر و تازه مىخورند . حنين : اين خوراك دام است و در شام و مصر يافت مىشود . مىگويند كه هرطمان دانه‌اى به نام « كشاخل » 9 است و . . . 10 ( 1 ) . يا هرطمان - Avena sativa L . ؛ سراپيون ، 127 ؛ ابن سينا ، 200 ؛ ميمون ، 118 ؛ عيسى ، 2810 . در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . طيقى - نوشتار ديگر « طيفى » ( لغت‌نامه ، 396 ) Typha latifolia L . - لوئى ، گرز برگ پهن ، عيسى ، 18510 . ( 3 ) . لورا ، تحريف يونانى - « گندم رومى » ؛ قس . بر بهلول ، 6325 : الدخن - اولورا ؛ I , Low ،